Apartmanda Evcil Hayvan Beslenmesi Yasaklanabilir mi?

Apartmanda hayvan beslenmesi konusu, kat malikleri arasında en sık uyuşmazlığa neden olan meselelerin başında gelmektedir. Özellikle site yaşamında, evcil hayvan besleyen kat maliklerinin hakları ile diğer kat maliklerinin huzur ve güvenlik beklentileri sık sık karşı karşıya gelmektedir. Bu noktada uyuşmazlıkların çözümünde temel referans, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarıdır.

Apartmanda Evcil Hayvan Beslenmesi Yönünden Yönetim Planının Bağlayıcılığı ve Yasaklayıcı Hükümler

Yargıtay kararlarının büyük çoğunluğunda, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca yönetim planının tüm kat maliklerini, külli ve cüzi haleflerini bağlayan sözleşme niteliğinde olduğu açıkça vurgulanmaktadır. Bu nedenle yönetim planında apartmanda hayvan beslenmesine ilişkin açık bir yasak bulunması halinde, hayvanın çevreye fiilen rahatsızlık verip vermediği araştırılmaksızın tahliyesine karar verilmektedir.

Bu yaklaşım özellikle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/3018 E., 2022/6 K. sayılı kararı ile netleşmiş; yüksek katlı yapılarda hayvan beslenmesini yasaklayan yönetim planı hükümlerinin bağlayıcı olduğu kabul edilmiştir. Benzer şekilde Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2017/3515 E., 2018/3192 K. ve Yargıtay 18. Hukuk Dairesi’nin 2012/913 E., 2012/3470 K. sayılı kararlarında da yönetim planı yasağının doğrudan uygulanabilir olduğu belirtilmiştir.

Yönetim planında hayvan beslenmesinin kat malikleri kurulunun iznine bağlandığı hallerde ise, bu iznin alınmamış olması yasağın ihlali olarak değerlendirilmekte ve tahliye kararı verilmektedir (Yargıtay 20. HD, 2017/4059 E., 2018/2493 K.; 2017/836 E., 2017/4192 K.).

Yönetim Planında Yasak Bulunmaması ve Rahatsızlık Ölçütü

Yönetim planında apartmanda hayvan beslenmesini yasaklayan açık bir hüküm bulunmaması halinde, uyuşmazlıklar Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir. Yargıtay’a göre bu durumda tahliye kararı verilebilmesi için hayvanın diğer kat maliklerine doğruluk ve dürüstlük kurallarına aykırı şekilde somut ve katlanılmaz bir rahatsızlık verdiğinin ispat edilmesi gerekir.

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi’nin 2014/18494 E., 2015/6677 K. ve 2010/5825 E., 2010/11552 K. sayılı kararlarında; gürültü, koku, hijyen veya saldırganlık gibi unsurların somut delillerle ortaya konulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Sadece komşuların korku veya huzursuzluk hissetmesi, yönetim planında yasak yoksa tahliye için yeterli kabul edilmemektedir (Yargıtay 18. HD, 2009/9510 E., 2010/3529 K.).

Ayrıca yönetim planında yasak bulunmamasına rağmen yalnızca kat malikleri kurulu kararıyla getirilen yasakların, yönetim planı usulüne uygun şekilde değiştirilmedikçe bağlayıcı olmayacağı da Yargıtay içtihatlarında açıkça ifade edilmiştir (Yargıtay 18. HD, 2010/5825 E., 2010/11552 K.).

Ortak Alanlar ile Bağımsız Bölüm Ayrımı

Yargıtay, apartmanda hayvan beslenmesi uyuşmazlıklarında hayvanın bulunduğu alanın niteliğini de ayrı bir değerlendirme konusu yapmaktadır. Bağımsız bölüm içinde hayvan beslenmesine izin verilmiş olsa dahi, ortak alanlarda hayvan beslenmesi veya köpek kulübesi yapılması çoğu kararında hukuka aykırı kabul edilmiştir.

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi’nin 2011/6339 E., 2011/7755 K. ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 2024/5341 E., 2024/9399 K. sayılı kararlarında; bahçe, avlu ve ortak alanlarda hayvan beslenmesinin eski hale getirme sebebi olduğu belirtilmiştir. Bazı yönetim planlarında hayvanın yalnızca ev içinde beslenmesine izin verildiği hallerde ise, mahkemelerin hayvanın tamamen tahliyesi yerine sadece ortak alanlardan uzaklaştırılmasına karar vermesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 5. HD, 2025/997 E., 2025/6579 K.).

Tahliye Kararında Süre Verilmesi Zorunluluğu

Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 33. maddesi gereğince, evcil hayvanın tahliyesine karar verilmesi halinde davalıya bu kararın yerine getirilmesi için makul bir süre tanınması zorunludur. Yargıtay uygulamasında bu sürenin genellikle 15 ila 30 gün arasında belirlendiği görülmektedir. Süre verilmeden kurulan tahliye hükümleri, bozma veya düzelterek onama sebebi yapılmaktadır (Yargıtay 18. HD, 2012/913 E., 2012/3470 K.; Yargıtay 20. HD, 2017/2876 E., 2018/2759 K.).

İstisnai Uygulamalar ve Özel Durumlar

Bazı Yargıtay kararlarında, yönetim planında genel bir yasak bulunmasına rağmen somut olayın özellikleri dikkate alınarak farklı sonuçlara varıldığı görülmektedir. Hayvanın yasaklı ırk olmaması ve çevre güvenliği açısından risk oluşturmaması halinde, yerel mahkemece verilen ret kararının onandığı kararlar mevcuttur (Yargıtay 5. HD, 2025/1224 E., 2025/6361 K.).

Buna karşılık, yönetim planında yasak bulunmasa dahi bağımsız bölümde makul sayıdan fazla hayvan beslenmesi, çevreye verilen rahatsızlık nedeniyle tahliye sebebi olarak kabul edilmektedir (Yargıtay 5. HD, 2020/10691 E., 2021/2145 K.; Yargıtay 20. HD, 2017/3142 E., 2017/6895 K.).

Ayrıca site yöneticisinin, kat malikleri kurulundan özel yetki almaksızın dava açması halinde aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddedilebileceği de Yargıtay kararlarında açıkça belirtilmiştir (Yargıtay 5. HD, 2024/1124 E., 2024/5060 K.).

Yargıtay içtihatları uyarınca apartmanda hayvan beslenmesi konusunda belirleyici unsur, yönetim planında açık bir yasak bulunup bulunmadığıdır. Yönetim planında yasak varsa bu hüküm mutlak surette uygulanmakta, rahatsızlık şartı aranmamaktadır. Yönetim planında yasak bulunmaması halinde ise tahliye için hayvanın Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18. maddesi kapsamında somut ve katlanılmaz bir rahatsızlık verdiğinin ispatı gerekmektedir.