Haciz Sırasında Kilitli Yerlerin Açılması

İcra takibinde, haciz sırasında kilitli yerlerin açılması en sık karşılaşılan durumlardan biri, borçlunun evinin, işyerinin veya deposunun kilitli olmasıdır. Uygulamada borçlular çoğu zaman kapıyı kilitlemenin haczi engelleyeceğini düşünmektedir. Ancak bu düşünce hukuken doğru değildir.

İcra hukukunun temel amacı, alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamaktır. Bu nedenle haciz işlemleri, yalnızca borçlunun kapıyı açık bırakmasına bağlı değildir.

İcra Memuru Kilitli Yeri Açtırabilir mi?

Evet. İcra ve İflas Kanunu uyarınca icra memuru, haciz işlemini fiilen gerçekleştirmekle yükümlüdür. Borçlunun taşınır mallarının bulunduğu yerin kilitli olması, bu görevin yerine getirilmesine engel teşkil etmez.

Borçlu veya yetkili kişi haciz sırasında hazır değilse ya da kapıyı açmıyorsa, icra memuru çilingir yardımıyla kilitli yeri açtırabilir. Bu işlem tamamen kanuni yetkiye dayanır ve keyfi değildir.

Haciz Sırasında Kilitli Yerlerin Açılması Nasıl Yapılır?

Uygulamada süreç şu şekilde ilerler:

• Haciz için borçlunun adresine gidilir

• Kapının kilitli olduğu tespit edilir

• Borçlu veya yetkili kişi bulunmaz ya da haczi engeller

• İcra memuru çilingir çağrılmasına karar verir

• Açma işlemi tutanak altına alınarak gerçekleştirilir

Açılan yerde yalnızca hacze konu olabilecek mallar tespit edilir ve haciz işlemi usulüne uygun şekilde yapılır.

Polis Zoruyla Açılabilir mi?

Borçlu veya üçüncü kişiler hacze direnç gösterirse, tehdit, engelleme veya kamu düzenini bozucu bir durum söz konusu olursa, kolluk kuvvetlerinden yardım istenebilir.

Bu durum “zorla haciz” olarak nitelendirilmez. Aksine, icra işlemlerinin güvenli şekilde yürütülmesi amacıyla kanunun tanıdığı bir yetkidir.

Her Kilitli Yer Açtırılabilir mi?

Hayır. İcra memurunun yetkisi sınırsız değildir. Özellikle şu hususlar önemlidir:

• Konut dokunulmazlığı anayasal koruma altındadır

• Gece vakti konutta haciz kural olarak yapılamaz

• Konut ile işyeri ayrımı titizlikle değerlendirilir

• Üçüncü kişilere ait alanlarda özel prosedürler uygulanır

Bu nedenle her olayda yerin niteliği, haczin zamanı ve koşulları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Uygulamada En Sık Yapılan Yanlışlar

Uygulamada en sık karşılaşılan yanlış kapı kilitliyse icra memurunun içeri giremeyeceği inancıdır.

Bu ifade hukuken yanlıştır. Kapının kilitli olması, haczi otomatik olarak durdurmaz. Aksine, çoğu durumda haczin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.

Sonuç

İcra hukukunda borçlunun kapıyı kilitlemesi, alacaklının hakkını ortadan kaldırmaz. Kilitli yerler, kanunun öngördüğü usul ve sınırlar içinde açtırılabilir.

Ancak haciz işlemlerinin hukuka uygunluğu; yerin niteliği, zaman, hazır bulunan kişiler ve işlemin amacı gibi unsurlara bağlıdır. Bu nedenle icra sürecinde hak kaybı yaşanmaması adına somut olay bazında hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.