Vefat Eden Kişinin Borçları Kime Kalır? Reddi Miras Yapan Mirasçıya İcra Takibi Yapılabilir mi?

Bir yakının vefatı sonrasında geride kalanların karşılaştığı en büyük hukuki krizlerden biri, murisin (vefat edenin) hayattayken yapmış olduğu borçlar, banka kredileri veya icra takibi dosyalarıdır. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) genel kuralı gereğince miras, haklar kadar borçları da kapsar (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2014/20268, K. 2015/6585). Ancak borca batık bir terekeyle karşılaşan mirasçılar için kanun koyucu "reddi miras" (mirasın reddi) kurumunu düzenlemiştir. Vatandaşların en çok araştırdığı vefat eden kişinin borçları kime kalır ve mirası reddeden kişiye icra takibi yapılabilir mi soruları, mirasçıların şahsi malvarlıklarını koruma altına almasının temel dayanağıdır.

Yargıtay içtihatları, Türk Medeni Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleri çerçevesinde; vefat eden kişinin borçlarının akıbetini, reddi miras yapanların hukuki durumunu ve icra işlemlerine karşı başvurulacak yolları inceliyoruz.

1. Vefat Eden Kişinin Borçları Kime Kalır?

TMK’nın 599. maddesi uyarınca mirasçılar, murisin ölümü ile mirası bir bütün olarak (külli halefiyet yoluyla) kazanırlar. Mirası kabul etmiş sayılan mirasçılar:

• Vefat edenin tüm borçlarından şahsi malvarlıklarıyla ve müteselsilen (zincirleme) sorumlu olurlar.

• Alacaklılar, İİK’nın 53. maddesi gereğince takibi doğrudan terekeye karşı yürütebileceği gibi, mirasçılık belgesi çıkararak borcu doğrudan mirasçıların kendi maaşına, evine veya banka hesaplarına yöneltebilirler (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2025/1370, K. 2025/3274).

  
  

En Yakın Mirasçıların Tamamı Mirası Reddederse Ne Olur?

Eğer vefat edenin birinci derece mirasçılarının (çocukları ve eşi) tamamı mirası reddederse, borçlar otomatik olarak torunlara veya kardeşlere geçmez. TMK m. 612 gereğince miras, Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından kendiliğinden iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2024/7977, K. 2024/10466; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/9958, K. 2023/3840). Tasfiye sonucunda borçlar ödenir, para kalırsa reddeden mirasçılara paylaştırılır; borç kalırsa alacaklılar parayı tahsil edemez ve dosya kapanır.

2. Reddi Miras Yapan Mirasçıya İcra Takibi Yapılabilir mi?

TMK m. 606 uyarınca ölüm tarihinden (veya mirasçı olduğunu sonradan öğrenmişse öğrenme tarihinden) itibaren 3 ay içinde Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak mirası kayıtsız şartsız reddeden ya da terekenin borca batık olması sebebiyle Asliye Hukuk Mahkemesi'nden "Mirasın Hükmen Reddi" kararı alan mirasçılar yönünden külli halefiyet bağı tamamen kopar.

Borçtan Mutlak Sorumsuzluk: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre; "Mirası reddeden kişi miras bırakanın borçlarından ve alacaklarından hiçbir şekilde sorumlu olmaz" (E. 2025/11424, K. 2026/624). Mirası reddeden mirasçılar bakımından murisin borçları "eksik borç" niteliğini alır ve bu kişilere karşı cebri icra (haciz) yoluna başvurulması hukuken imkansızdır (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2013/17952, K. 2014/780; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/40, K. 2024/8860).

3. Reddi Miras Kararına Rağmen İcra Takibi Gelirse Ne Yapılmalı?

Uygulamada alacaklı bankalar veya şahıslar, mirasın reddedildiğini bilmeden veya dikkate almayarak mirasçılara ödeme emri / muhtıra gönderebilmektedir. Bu durumda mirasçıların izleyebileceği yasal yollar şunlardır:

• Süresiz Şikayet Yolu (İcra Mahkemesi): Mirası usulüne uygun reddettiğine dair mahkeme kararını alan mirasçı aleyhine takip yürütülmesi ve mallarına haciz konulması yasaktır. Mirasçı, İcra Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak kendisine yönelen takip işlemlerini "süresiz şikayet" yoluyla tamamen iptal ettirebilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/13825, K. 2023/5380).

  
  

• 3 Aylık Yasal Süre Dolmadan Takip Yasağı: Murisin ölümünden itibaren işlemeye başlayan 3 aylık yasal mirası ret süresi dolmadan alacaklılar mirasçılara icra takibi yöneltemez veya muhtıra gönderemez. Süre dolmadan yapılan işlemler de süresiz şikayetle iptal edilir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2022/12978, K. 2023/5104).

  
  

• Menfi Tespit Davası: Mirasın reddi kararına rağmen takibin durdurulmadığı veya borç tehdidinin sürdüğü hallerde genel mahkemelerde menfi tespit davası açılarak "borçlu olunmadığının tespiti" sağlanabilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/5103, K. 2024/8363).

4. İstisnai Hal: Alacaklıların Mirasın Reddini İptal Ettirmesi

Kanunda alacaklıların mirası reddeden kişiye yönelebilmesinin tek bir istisnası vardır:

• Alacaklıları Zarara Uğratma Kastı (TMK m. 617): Kendi şahsi borçları malvarlığını aşan (borç batağında olan) bir mirasçı, sırf kendi şahsi alacaklıları mirasa el koymasın diye gelen zengin bir mirası kötü niyetle reddederse; mirasçının alacaklıları ret tarihinden itibaren 6 ay içinde "Mirasın Reddinin İptali Davası" açabilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2024/3371, K. 2025/3478). Bu dava kabul edilirse miras iflas usulüyle tasfiye edilerek alacaklılara ödeme yapılır.

Hukuki Süreç ve Haklar Tablosu

Hukuki Durum	Yasal Kapsam ve Süreç	Sonuç
Mirası Kabul Eden Mirasçı	TMK m. 599 gereğince borçlardan şahsi malvarlığıyla sorumludur.	Alacaklılar mirasçının şahsi evine, maaşına ve banka hesaplarına haciz koyabilir.
Reddi Miras Yapan Mirasçı	TMK m. 606 (3 ay içinde ret) veya hükmen ret kararı olan kişidir.	Borçtan ve terekeden tamamen muaftır; aleyhine icra takibi yapılamaz, haciz konulamaz.
En Yakın Mirasçıların Tümü Reddederse	TMK m. 612 uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi terekeyi iflas usulüyle tasfiye eder.	Borç alt soya veya kardeşlere geçmez; tasfiye borcu karşılamazsa alacak batar.
3 Aylık Süre Dolmadan Takip Çıkarılması	İİK m. 53 gereğince 3 aylık yasal karar süresi beklenmek zorundadır.	Yapılan icra takibi ve gönderilen muhtıralar İcra Mahkemesi'nce iptal edilir.